googletag.pubads().setRequestNonPersonalizedAds(0)


Proceshiërarchie

Door bedrijfsprocessen op verschillende niveaus vast te leggen, vergemakkelijk je het beschrijven, organiseren en managen ervan. Een proceshiërarchie helpt je de grote hoeveelheid aan informatie over werkwijzen in een organisatie logisch te ordenen en toegankelijk te maken. Een proceshiërarchie kun je tekenen als een piramide, waarbij een kleine ‘top’ zich opsplitst in steeds breder wordende onderliggende lagen. De proceshiërarchie bestaat uit verschillende lagen: de procestypen of -categorieën. Het woord hiërarchie impliceert dat er een ‘niveauverschil’ bestaat tussen deze lagen.

Ook het beschrijven van processen kent een aantal niveaus of lagen, kijk hiervoor bij documenthiërarchie.

Een gangbare hiërarchische procesindeling, is die op basis van de bestaansreden van processen. Hierbij maak je bijvoorbeeld onderscheid in besturings-, project-, issue- en verbeter, realisatie- en ondersteunende processen. Met de besturingsprocessen bestuur je alle andere processen en die vormen dan ook de top van de piramide. Onderaan vind je je realisatie- en ondersteunende processen. Met de realisatieprocessen realiseer je datgene waarvoor je organisatie bedoeld is; denk aan de R&D, inkoop, productie en logistieke processen waarmee je je producten aan klanten levert en de salesprocessen waarmee je deze verkoopt. Ondersteunende processen zorgen er voor dat je de alle andere processen kunt uitvoeren; denk bijvoorbeeld aan ICT, HRM en financiële processen. De ondersteunende processen vind je onderaan de piramide, om te visualiseren dat deze de functie hebben alle bovenliggende processen te ondersteunen. Tussen de besturingsprocessen en realisatieprocessen zijn twee proceslagen tussengevoegd, die dienen voor het met kleine stapjes verbeteren en doorvoeren van grote veranderingen: de issuemanagement &verbeterprocessen en projectprocessen. Hiermee worden problemen opgelost en ideeën opgepakt en doorgevoerd in kleine en grote ingrepen.  Omdat deze vaak volgen uit de besturingsprocessen en ingrijpen op zowel de realisatie- als ondersteunende processen, zijn deze hiertussen geplaatst.

  • Besturingsprocessen zijn processen waarmee het bepalen van de strategie en doelstellingen en het monitoren daarvan wordt gemanaged. Dit omvat onder meer de processen die leiden tot de totstandkoming van het strategische plan, het bepalen van (afdelings)doelstellingen, aanvragen en toekennen van budget en capaciteit en het meten en evalueren van budgetgebruik in relatie tot het realiseren van de doelstellingen.
  • Projectprocessen zijn processen waarmee met een aantal met elkaar samenhangende activiteiten, met een team een eenmalig resultaat wordt behaald. Vanwege de complexiteit en de hoeveelheid betrokkenen, zijn hierbij vaak verschillende projectmanagementprocessen nodig. Denk aan het plannen, monitoren en rapporteren van de voortgang, managen van het projectbudget ed. Ook kunnen processen nodig voor het produceren van het projectresultaat zelf: de projectuitvoeringsprocessen.
  • Issuemanagement en verbeterprocessen zijn processen waarmee ideeën, problemen en risico’s (issues) worden gemanaged, opgelost en vertaald in structurele verbeteringen. Dit kan leiden tot procesingrepen of andere stapsgewijze (incrementele) verbeteringen. De verbetering wordt vervolgens ‘geborgd’ in de bedrijfsprocessen door systeemaanpassingen en het aanpassen van procedures, competentieprofielen, werkinstructies en andere procesdocumenten. Denk bij verbeterprocessen bijvoorbeeld aan processen voor het inventariseren van risico’s, managen van klachten, ideeën en interne afwijkingen, vergader- en verbetermanagement, het nemen van preventieve en corrigerende maatregelen en de change- en projectmanagementprocessen waarmee veranderingen worden geïmplementeerd.
  • Realisatieprocessen zijn processen waarmee de producten en diensten worden gemaakt en verkocht/geleverd, die het bestaansrecht van de onderneming vormen. Dit zijn de processen die daadwerkelijk waarde toevoegen voor de klant. Welke dit zijn verschilt per organisatie, maar de Waardeketen van Porter geeft een eerste indeling die houvast geeft: ingaande logistiek, operations, uitgaande logistiek, marketing&verkoop en service. Door deze verder op te splitsen worden de processen zichtbaar, die de basis vormen voor procesbeschrijvingen en procedures. Voor dit opsplitsen, de zg. procesdecompositie, kun je bijvoorbeeld een hiërarchisch processchema
  • Ondersteunende processen zijn de processen die nodig zijn om bovengenoemde processen te kunnen uitvoeren. Denk hierbij aan productontwikkeling, R&D, ICT, HRM, inkoop, onderhoud en facilitaire processen. De klant ervaart meestal niet direct de meerwaarde van deze processen, maar zonder deze processen kan een organisatie niet functioneren. Het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten en het ‘hebben’ van gebouwen, machines, personeel en het onderhouden daarvan leveren op zichzelf niets op, maar moet je in huis hebben om te kunnen realiseren, verbeteren en besturen.

Combineren van de hiërarchische indelingen

In onderstaande figuur, is de proceshiërarchie gecombineerd met de documenthiërarchie. Door de figuur te kantelen kun je ‘schakelen’ tussen de indelingen.

Ga je aan de gang met het indelen van processen op basis van het procesdoel? Kijk dan eens bij ‘hiërarchisch processchema

Meer weten over het modelleren en vastleggen van processen? Lees de andere post over dit onderwerp: documenthiërarchie, procesketen en -cluster, procesbeschrijving, procedure, flowchart en SIPOC.

Voor een professionele (door)ontwikkeling en aanpak

Matthijs Vermoolen

Matthijs helpt ondernemers en managers hun organisaties te ontwikkelen met raad en daad. Theorie in de praktijk! Matthijs heeft zich gespecialiseerd in organisatieontwikkeling en heeft hierover twee boeken en diverse artikelen voor vakbladen geschreven. Matthijs heeft zowel ervaring als ondernemer, manager en adviseur en slaat gemakkelijk de brug tussen idee

Posted in Experts | Tagged | Comments Off on Matthijs Vermoolen
Meer weten? Wij selecteerden de volgende boeken voor jou.

Kwaliteitsmanagement

‘Kwaliteitsmanagement’ is een praktijkgericht boek dat studenten leert hoe zij zelf de eerste stappen kunnen zetten in het traject van kwaliteitszorg binnen een organisatie. Een onderwerp dat steeds belangrijker wordt in een tijd waarin organisaties niet alleen meer kunnen concurreren op prijs of product maar ook aandacht moeten schenken aan

Posted in Analyse en management, Boeken, Projectproducten | Tagged | Comments Off on Kwaliteitsmanagement

Managen van processen

‘Management van processen’ is een nuttig en praktisch boek voor iedereen die zich in het fenomeen van processen wil verdiepen. Bijvoorbeeld om algemene bedrijfskundige kennis te vergaren, om zich kwaliteitsmanagement eigen te maken of om beter te begrijpen wat procesmanagement inhoudt. Het organiseren staat centraal, niet de organisatie of de

Posted in Analyse en management, Boeken, Projectproducten | Tagged | Comments Off on Managen van processen

Horizontaal organiseren

Renco Bakker en Teun Hardjono leggen in dit boek verbanden tussen onderwerpen als functiedenken, procesmanagement, kwaliteit en procesgericht werken, Six Sigma, lean management, verkokering, horizontalisering, sociale dynamiek en dienend leiderschap. Ze laten zien wat procesgericht werken kan opleveren: een gestroomlijnde operatie, goed functionerende procesteams, een geïntegreerde procesarchitectuur, krachtige sociale netwerken

Posted in Analyse en management, Boeken, Projectproducten | Tagged | Comments Off on Horizontaal organiseren
Aanvullende artikelen



Projectmanagementsite

Projectmanagementsite is een site van professionals voor professionals en van docenten voor studenten. Samen zorgen we voor betere projecten, door het ter beschikking stellen van methoden, modellen en gereedschappen. Of het nu gaat om een bondige uitleg van methoden, praktisch toepasbare tools en sjablonen of tips voor boeken en artikelen: projectmanagementsite is dé site voor praktisch toepasbare informatie over projectmanagement.

Wie zijn we?

Projectmanagementsite wordt bijgebouden door gedreven professionals die elk op hun eigen manier een fascinatie hebben voor projectmanagement. Allemaal hebben we hands-on ervaring met het inrichten en uitvoeren van projecten en meestal hebben we ervaring als docent. We stellen onze kennis en ervaring graag ter beschikking voor algemeen gebruik. Wil je ons leren kennen? We stellen ons op de experts pagina aan je voor.

Wat kunnen we voor je betekenen?

Wij managen niet alleen projectmanagementsite.nl, maar zijn ook in ons dagelijks leven actief met projectmanagement bezig; bijvoorbeeld met het trainen en coachen van medewerkers en het zelf managen van projecten. Wil je je verder verdiepen in dit onderwerp? Of heb je behoefte aan ondersteuning van een ervaren trainer, coach of projectmanager? Neem dan gerust contact op. Er is een goede kans dat we je verder kunnen helpen.