googletag.pubads().setRequestNonPersonalizedAds(0)


Visgraat diagram (Ishikawa)

 

Het Ishikawa-diagram (ook wel bekend als visgraatdiagram) werd ontwikkeld door Kaoru Ishikawa die destijds werkzaam was bij Kawasaki Heavy Industries in Japan. Doel van het visgraatdiagram of Ishikawadiagram is om op een geordende visuele wijze te zoeken naar een zo groot mogelijk aantal oorzaken van een probleem en daarbij niet onmiddellijk tot voorbarige besluiten te komen.

Het Ishikawa, of visgraatdiagram helpt de grondoorzaken van een probleem te
identificeren en ordenen. Met het diagram wordt, meestal tijdens een brainstormsessie met deskundigen, –  multidisciplinair – een probleem geanalyseerd.

Toepassingsgebied

Het Ishikawa-diagram is een analysetechniek, waarin de verschillende te analyseren aspecten apart worden benoemd (aspectmodel). Enkele eigenschappen:

  • Geschikt voor probleemoplossing van complexe problemen met verschillende onderling gerelateerde
    oorzaken
  • De probleemdiagnose moet vooraf voldoende bekend zijn (facetten van het probleem zijn voldoende bekend om te kunnen analyseren)
  • De techniek help oorzaak-gevolg relaties systematisch te mappen (identificeren en groeperen)
  • Het visgraatdiagram dient als discussieplaat
  • Het betreft een niet kwantitatieve methode (geen cijfermatige onderbouwing vereist)

Techniek

Op basis van een passende categorie-indeling identificeert de groep mogelijke oorzaken en verdiept/herordent deze tot de grondoorzaken zijn gevonden. De kennis van de oorzaak-gevolg relaties die hierbij ontstaat, biedt de mogelijkheid oorzaken te groeperen. Op basis hiervan kunnen de maatregelen worden bepaald die nodig zijn om de grondoorzaken weg te nemen.

De hoofdcategorieën van oorzaken, die je plaatst op de hoofdassen van de visgraat, kun je zelf bepalen. Hierbij kies je een indeling, die past bij het soort probleem dat je wilt oplossen. Gangbare indelingen zijn:

  • 4-7 M’s: Methode, Materialen, Machine, Mens. (Evt. Medewerker/Management,
    Milieu, Maatschappij)
  • 4 P’s: Policy, Procedure, People, Plan
  • 4 S’en: Surroundings, Suppliers, Systems, Skills
  • Omgeving, tijd, training, relationeel, kennis,
  • De organisatiegebieden van EFQM/INK/CAF: leiderschap, strategie en beleid, medewerkers, middelen, processen,
  • De 7 S’en van Mc Kinsey: Strategie, structuur, systemen, stijl, staff (personeel), skills (vaardigheden) en shared values (waarden)

Het verband van oorzaak en gevolg moet altijd duidelijk zijn voor elk verbindingspunt van de kleinere graten met grotere graten en uiteindelijk met de hoofdgraat. Een diagram met weinig graten kan duiden op een minder goede analyse (o.a. door onvoldoende kennis van het onderzochte probleem).

Probleemoplossingsproces

De techniek wordt meestal ingezet tijdens een multidisciplinair overleg van deskundigen, die gezamenlijk de benodigde kennis in huis hebben om het probleem op te lossen. Samen inventariseren deze de verschillende oorzaken, diepen deze uit, vragen door en dagen elkaar uit. Je kunt dat bijvoorbeeld op de volgende wijze aanpakken:

  1. Stel een team samen, met voldoende inhoudelijke kennis van alle facetten van het probleem
  2. Bepaal of een moderator nodig is voor begeleiding van de brainstorm
  3. Plan de meeting
  4. Plaats een whiteboard of flipchart zodanig dat iedereen deze kan zien
  5. Bespreek probleemstelling. Formuleer probleem zodanig, dat iedereen het er over eens is,
    dat dit het te analyseren probleem is. Noteer rechtsmidden.
  6. Bepaal de hoofdcategorie-indeling (de visgraten)
  7. Identificeer (per hoofdcategorie) de hoofdoorzaken die bijdragen aan het probleem. Noteer
    als horizontale takken die aansluiten op de visgraten
  8. Identificeer per zijtak sub-oorzaken en noteer als diagonale takken aan de horizontale takken
  9. Werk-sub-oorzaken net zo diep uit (om-en-om horizontaal en diagonaal) als nodig is om tot
    de grondoorzaak te komen. Er is dan geen onderliggende oorzaak meer aan te wijzen
  10. Controleer of de oorzaak gevolgrelaties logisch zijn. Analyseer het ingevulde diagram en
    verplaats indien nodig (sub-)takken tot deze een logisch geheel vormen.
  11. Bepaal de te nemen maatregelen en leg deze vast
  12. Leg de Ishikawa vast (digitaal of foto) en archiveer in probleemdossier


Projectmanagementsite

Projectmanagementsite is een site van professionals voor professionals en van docenten voor studenten. Samen zorgen we voor betere projecten, door het ter beschikking stellen van methoden, modellen en gereedschappen. Of het nu gaat om een bondige uitleg van methoden, praktisch toepasbare tools en sjablonen of tips voor boeken en artikelen: projectmanagementsite is dé site voor praktisch toepasbare informatie over projectmanagement.

Wie zijn we?

Projectmanagementsite wordt bijgebouden door gedreven professionals die elk op hun eigen manier een fascinatie hebben voor projectmanagement. Allemaal hebben we hands-on ervaring met het inrichten en uitvoeren van projecten en meestal hebben we ervaring als docent. We stellen onze kennis en ervaring graag ter beschikking voor algemeen gebruik. Wil je ons leren kennen? We stellen ons op de experts pagina aan je voor.

Wat kunnen we voor je betekenen?

Wij managen niet alleen projectmanagementsite.nl, maar zijn ook in ons dagelijks leven actief met projectmanagement bezig; bijvoorbeeld met het trainen en coachen van medewerkers en het zelf managen van projecten. Wil je je verder verdiepen in dit onderwerp? Of heb je behoefte aan ondersteuning van een ervaren trainer, coach of projectmanager? Neem dan gerust contact op. Er is een goede kans dat we je verder kunnen helpen.